Translık Doğuştan Mı? Bir Soru, Bir Hayat
Çocukken, mahalledeki herkesin kendine has özellikleri vardı. Kimi top oynamayı, kimi ise sokak köşe başlarında arkadaşlarıyla sohbet etmeyi tercih ederdi. Bir arkadaşım vardı, küçükken hep kendisini kız gibi hissederdi. “Ben kız olmalıyım,” derdi, ama o zamanlar kimse bunu fazla ciddiye almazdı. Biz de “Ya tamam, hadi oynayalım,” diyip geçerdik. Ancak o yıllarda, hepimizin kafasında çok net olmayan, kaybolmuş bir fikir vardı: “Bu hissiyat gerçekten nasıl açıklanır?” İşte o zamanlar, translık doğuştan mı sorusu kafamda dönüp duruyordu, ama bunun cevabını bulmam kolay olmadı.
Translık Doğuştan Mı? Yıllar Sonra Yavaşça Fark Ettiklerim
Ankara’da yaşıyor olmam, beni hep araştırma ve gözlem yapmaya iten bir şehir oldu. Ekonomi okumak, insanları ve toplumu daha yakından incelememi sağladı. İnsan davranışlarını ve toplumsal değişimleri analiz etmek, zamanla farklı bir bakış açısı kazandırdı bana. Ama bu süreçte, trans kimliğinin doğuştan olup olmadığına dair daha derin bir anlayışa ulaşmam, kişisel bir hikayenin parçası olmamla mümkün oldu.
Bir gün eski arkadaşım, o çocukluk arkadaşım, bana bir mesaj attı. “Transım, bunu sana söylemem çok geç oldu, ama seni bilgilendirmek istiyorum,” diye yazıyordu. O andan itibaren, daha önce anlamadığım bir çok şey birdenbire yerine oturdu. O, doğrudan ve net bir şekilde hissetmişti ki, kendisi her zaman bir kızdı. Hatta çok küçükken, kimlik karmaşasını bile fark etmişti. “Bunu hissettim ama kimseye açıklayamıyordum,” dedi.
O zaman düşündüm, çocukken bazen “ben kız olmalıyım” diye söyleyen birinin yıllar sonra bunu gerçekten hissetmesi ve ona karar vermesi nasıl oluyor? Sadece toplumsal etkileşim mi, yoksa içsel bir his mi?
Bilimsel Veriler Ne Diyor? Translık Doğuştan Mı?
Evet, translık konusunu sadece kişisel gözlemlerle geçiştirmek zor. Bu konuda yapılan araştırmalar, doğuştan gelen bir kimlik meselesi olduğuna işaret eden birçok veri sunuyor. 2020’de yapılan bir araştırma, genetik faktörlerin ve biyolojik temellerin, bireyin cinsiyet kimliğini şekillendirmede önemli bir rol oynadığını ortaya koydu. Cinsiyet kimliği, kişinin kendini tanıdığı ve hissettiği cinsiyetle ilgili duygusal bir deneyimdir ve genetik, hormonal, nörolojik faktörler bu hissiyatın şekillenmesinde önemli rol oynar.
Yapılan genetik çalışmalar, trans bireylerin biyolojik farklılıklarını göstermese de, beynin cinsiyetle ilgili bazı bölgelerinde farklılıklar olduğunu öne sürüyor. Beyin yapısının, cisgender (doğumda belirlenen cinsiyetle uyumlu) bireylerle trans bireyler arasında belirgin farklar gösterebileceği belirtiliyor. Tabii ki, bu bilimsel bulgular tam olarak net değil, ancak cinsiyet kimliğinin sadece toplumsal bir yapı değil, aynı zamanda biyolojik bir temele sahip olduğuna dair güçlü bir işaret sunuyor.
Bir diğer önemli nokta ise, trans kimliğin genellikle çocukluk döneminde belirginleşmeye başlaması. Pek çok trans birey, küçük yaşlardan itibaren hissettikleri cinsiyetle uyumsuzlukları fark ederler. 2019’da yapılan bir çalışmaya göre, trans kimliklerin çoğu, 7 yaşına kadar hissedilmeye başlar ve 12 yaş civarında bu hisler daha keskinleşir. Yani, translık doğuştan mı sorusunun cevabı, büyük ölçüde “evet” olarak şekilleniyor.
Kişisel Hikayeler ve Gözlemler: Translık ve Toplum
Tabii, bilimsel verilere dayalı sonuçlar önemli, ama bir de insanların yaşadığı gerçek deneyimler var. Örneğin, benim için önemli olan bir başka şey de, toplumun trans kimliğe yaklaşımıydı. Çevremde, trans bireylerle çok fazla zaman geçiren bir arkadaşım vardı. O kişi, yıllarca “kendisi olma” mücadelesi vererek, yıllar sonra bedenine uyum sağlayabilmek için kararlar aldı. Birçok kez, içindeki kimliğin “doğal” olduğunu söyledi. “Bu ben değil, kimseyi kandıramam,” diyordu. Onun yaşamını izlerken, gerçekten de bu kimliğin doğuştan var olduğu hissine kapıldım.
Bu kişisel mücadele, sadece bir bireyin değil, bir toplumun da mücadelesiydi. Birçok kez iş yerinde, günlük yaşamda ve arkadaş ortamında, onun kimliğine dair yapılan şüpheli bakışlar ve yanlış anlamalar gördüm. Bu süreç, toplumsal cinsiyet normlarının ve toplumun bu tür kimlikleri nasıl algıladığının da bir göstergesiydi. Hangi kimliklerin kabul edilip hangilerinin dışlandığı üzerine düşünmek, insanın iç dünyasında kaybolan bir boşluğu fark etmesine yol açıyor.
Sonuç: Translık Doğuştan Mı?
Peki, translık doğuştan mı? Bence evet, translık doğuştan geliyor. Tabii ki, bunun içinde toplumun etkisi, ailelerin yaklaşımları, eğitim sisteminin rolü ve medyanın toplumu şekillendiren bakış açıları var. Ama bir birey, kendini belirli bir kimlikte hissettiğinde, bu sadece “sonradan öğrenilen bir şey” değil. İçsel bir deneyim, doğuştan gelen bir his, bir “ben” duygusu…
Bilimsel veriler ve kişisel hikayeler bir araya geldiğinde, trans kimliği gerçekten de bir doğuştan gelen durum olarak görmemizi sağlıyor. Kimse, kendini yıllarca yabancı bir bedenin içinde sıkışmış hissetmek istemezdi. Eğer translık bir seçim olsaydı, bu kadar acı veren, bu kadar zorlu bir süreç olamazdı. Bu yüzden, translık doğuştan mı sorusunun cevabını kendimize sorarken, verileri, bilimsel bulguları ve insan hikayelerini birleştirerek, daha kapsayıcı ve anlayışlı bir yaklaşım benimsememiz gerekiyor.