Zamanın İlham Hikayeleri Yazılar

Horon: Kültürel Miras mı, Yunan Oyunu mu? Karadeniz’in dalgalı tepelerinden yükselen ezgilerle birlikte insanların ayağa kalkıp ritimle hareket etmesi, horonun büyüleyici doğasını ortaya koyuyor. Peki, horon gerçekten Yunan oyunu mu? Bu soru, içimdeki analitik mühendisle duygusal insan tarafımın sürekli tartıştığı bir konu. Bir yandan tarih ve kültürel veriler bana bir yanıt sunmaya çalışıyor, öte yandan hislerim ve halkın kendi kimliği, başka bir cevabı işaret ediyor. İçimdeki Mühendis: Tarihsel ve Etnografik Analiz İçimdeki mühendis böyle diyor: olgulara ve verilere bakmak gerekiyor. Horon, özellikle Karadeniz’in Trabzon, Rize ve Artvin bölgelerinde yüzlerce yıldır süregelen bir halk dansıdır. Tarihçiler ve etnograflar, horonun kökenini Pontus…

Kalifiye Uzman Ne Demek? Felsefi Bir Yolculuk Bir gün, eski bir kütüphanede tozlu bir rafın önünde durduğunuzu hayal edin. Elinizde bir kitap var, kapağında “Uzmanlık ve Bilgi” yazıyor. Peki bu kitapta adı geçen “kalifiye uzman” kimdir? Sadece bir meslek sahibi mi, yoksa etik, epistemolojik ve ontolojik bir duruşa sahip biri mi? Bu soruya yanıt ararken, felsefenin derin sularına dalmak kaçınılmazdır. İnsani Bir Giriş: Bilgi ve Sorumluluk Her gün karşılaştığımız uzmanlar, sağlık profesyonellerinden teknoloji danışmanlarına kadar çeşitlilik gösterir. Ancak kalifiye bir uzman, sadece teknik bilgiye sahip olan değil, bilgi ile etik sorumluluğu birleştirebilen kişidir. Bu noktada akla şu soru gelir: Bir…

Hindi Eti Yemek Sağlıklı Mıdır? İlk Düşünceler ve Komik Çıkmazlar İçimdeki espri patlatan genç bana şöyle diyor: “Abi, hindi eti yemek sağlıklı mıdır diye soruyorsun da, önce onu tabağa koymayı becerebiliyor musun?” İç sesim de hemen devreye giriyor: “Bak, biraz dikkat et, çünkü bu işin hem sağlığı hem de komiği var.” İzmir’in sahilinde yürürken arkadaşlarla sohbet ediyoruz; biri elinde dev bir hindi tabağıyla geliyor, diğeri bana bakıyor: “Bunu sen mi yiyeceksin?” Ve işte bu an, hem kahkaha hem düşünce dolu bir sorgulama başlatıyor. Hindi eti yemek sağlıklı mıdır sorusuna yanıt vermeden önce, içimdeki mantık ve espri yarışını gözlemleyelim. Mantık kısmı…

Fahrettin Paşa’yı Kim Tutukladı? Ankara’dan Bir Hikâye Ankara’da, sabah trafiğiyle boğuşurken aklıma geldi birden: Fahrettin Paşa’yı kim tutukladı? O sorunun peşine düşmek, işin ilginç yanı, sadece tarih kitaplarıyla çözülmüyor. Benim gibi ekonomi mezunu, veriyle uğraşmayı seven bir genç için biraz saha gözlemi, biraz da veriyle oynamak gerekiyor. Hatırlıyorum, çocukken babamın bana anlattığı hikâyeler vardı; hep devrimler, savaşlar ve büyük adamlar üzerinden ilerlerdi. Ama hiçbiri Fahrettin Paşa’nın hikâyesi kadar ilginç değildi. Onun hayatı, sadece askerlik ve devlet işlerinden ibaret değil; aynı zamanda Türkiye’nin en çalkantılı dönemlerinden birine ışık tutuyor. Bir Ekonomi Mezunu Gözüyle Tarih Ekonomi okurken öğrendiğim şeylerden biri, rakamların ve…

Diyotun Artı Eksi Olduğu Nasıl Anlaşılır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Elektronik devrelerde kullanılan diyotlar, basit ama kritik bileşenlerdir. Ancak, bir diyotun artı ve eksi kutuplarını anlamak için sadece teknik bilgi yeterli değildir. Bu sembolik bir sorudur aynı zamanda; çünkü elektronik devrelerin anlatımsal dili, toplumsal yapılarla, güç ilişkileriyle, hatta çeşitlilik ve sosyal adalet ile ilginç paralellikler gösterir. İstanbul’da yaşayan bir sivil toplum çalışanı olarak, bazen bu iki kutbun nasıl işlediğini, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektiflerinden de gözlemliyorum. Sokakta, işyerinde, toplu taşımada, her gün karşılaştığım insan profilleri, aslında diyotun artı eksi kutuplarını anlamamıza dair derin bir anlam…

İngilizce “Kahin” Kavramı ve Siyaset Bilimi Perspektifi Siyaset bilimiyle ilgilenen bir göz, toplumsal düzeni ve güç ilişkilerini incelerken çoğu zaman geleceğe dair tahminlerde bulunma ihtiyacı hisseder. Bu bağlamda, İngilizce “prophet” ya da “seer” olarak çevrilebilecek “kahin” kavramı, sadece mistik bir figürden ibaret değildir; modern siyaset bilimi için, iktidar dinamiklerini öngörme, kurumların davranışlarını analiz etme ve ideolojilerin toplum üzerindeki etkilerini yorumlama noktasında metaforik bir araçtır. Güç, İktidar ve Kahin Metaforu Toplumsal düzenin temeli, güç ilişkileri ve iktidar mekanizmaları üzerine kuruludur. İktidar, yalnızca bir yönetim biçimi değil, aynı zamanda bir olasılıklar ve senaryolar alanıdır. Burada “kahin” metaforu devreye girer: Siyaset bilimci, mevcut…

Mayalı Hamura Buz Koyulur mu? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Giriş: Toplumsal Hayatın Çatışan Soruları ve Kültürel Normlar İstanbul gibi büyük bir şehirde, günlük yaşamın sıradan akışında bazen büyük sosyal ve kültürel tartışmalar gizlenir. “Mayalı hamura buz koyulur mu?” sorusu, ilk bakışta sadece bir mutfak tartışması gibi görünebilir. Ancak bu soru, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet kavramlarıyla ilişkilendirildiğinde derin anlamlar taşıyabilir. İstanbul’da, sokakta gördüğüm sahneler, toplu taşımadaki etkileşimler ve iş yerindeki gözlemlerim, bu sorunun, özellikle farklı toplumsal gruplar arasında nasıl farklı algılandığını ve ne tür eşitsizliklere yol açabileceğini anlamama yardımcı oldu. Toplumsal Cinsiyet Perspektifi: Mayalı…

Dolma Kalemle İmza Atılır Mı? Bazen bir imza atmanız gerekir, bazen de sadece bir başkasının imzasını görmek, eski zamanlara duyulan bir özlemi uyandırır. Ancak günümüzde bu imzalar, eskiye göre biraz daha dijitalleşmiş olsa da, fiziksel imza hala bir anlam taşıyor. Özellikle dolma kalemle imza atmak, bir ritüel gibi hissedebilir. Ancak, “Dolma kalemle imza atılır mı?” sorusu, aslında sadece bir yazı aracını değil, aynı zamanda imza ile ilgili geleneksel düşüncelerimizi de sorgulamamıza yol açıyor. Dolma kalem, zamansız bir yazım aracıdır ve uzun yıllardır prestijli bir imza aracı olarak görülmüştür. Hala daha ofislerde, okullarda ve önemli belgelerde sıkça kullanılır. Fakat, dolma kalemle…

Giriş: Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Hayat, sürekli bir öğrenme süreci değildir sadece; aynı zamanda bize kendimizi ve çevremizi anlamayı öğreten bir yolculuktur. İnsan, bilgiye ulaştıkça hem içsel dünyasında hem de toplumsal bağlamda dönüşür. Kâbe’nin içinde neden üç direk olduğu sorusu, pedagogik bir bakışla yalnızca tarihî veya mimari bir merak değil; aynı zamanda öğrenmenin derin ve çok katmanlı süreçlerini anlamamıza aracılık eden bir kapıdır. Öğrenme, sadece bilginin aktarımı değil; eleştirel düşünmenin gelişmesi, deneyimlerin yorumlanması ve bireysel farkındalıkla birleştiğinde dönüştürücü bir süreçtir. Kâbe’nin İçindeki Üç Direk: Pedagojik Bir Analiz Kâbe’nin iç yapısı, özellikle üç direği ile dikkat çeker. Bu direkler, yapısal bütünlüğü sağlamanın…

Hangi Bölümlerin Baraj Puanı Kalktı? Eğitimde Yeni Bir Dönem Mi Başlıyor? Son dönemde eğitim sisteminin en çok konuşulan konularından biri, üniversite bölümlerinin baraj puanlarının kaldırılması oldu. Özellikle Lise mezunlarının gözdesi haline gelen bölümler için yapılan bu değişiklik, hem sevilen hem de eleştirilen bir karar. Baraj puanlarının kalkmasıyla birlikte, milyonlarca öğrenci ve velinin aklında büyük bir soru var: Bu değişiklik gerçekten eğitim sistemini daha adil, daha erişilebilir bir hale getirecek mi, yoksa sadece bu işi daha da karmaşık hale getirecek mi? Özellikle şu anda İzmir’de yaşayan ve sosyal medyada her an sesini duyurmayı seven, tartışmayı ve kafa yorulacak konularda fikir üretmeyi…